Nỗi lo sụt giảm diện tích gây giảm sút sản lượng cà phê

Việt Nam được xem là một trong những đất nước có sản lượng cà phê đứng đầu thế giới và tập trung canh tác ở khu vực Tây Nguyên. Tuy vậy năm nay lại là một năm có nhiều bất thường trong thời tiết khiên thị trường cà phê Việt gặp không ít khó khăn.

Theo thống kế của VIFOCA, trong niên vụ 2016-2017, sản lượng cà phê Việt Nam được dự báo là giảm trên 20% so với niên vụ trước, chỉ khoảng 1,3 triệu tấn. Nguyên nhân chính khiến sản lượng sụt giảm là do tác động tiêu cực của hiện tượng El-Nino mạnh nhất trong 2 thập niên qua. Khô hạn, thiếu nước tưới là yếu tố ảnh hưởng lớn làm cho năng suất giảm mạnh, từ 30-70%, thậm chí hàng ngàn héc ta cà phê ở Tây Nguyên đã mất trắng, buộc người nông dân phải “bấm bụng” chặt bỏ.

Vinacafe có 33 nông trường quốc doanh và có nhiều nông trường đồng loạt đề xuất xin cắt giảm chỉ tiêu sản lượng sản xuất do ảnh hưởng của hạn hán, biến đổi khí hậu. Trong khi đó, đây là phần diện tích nông trường có lượng nước lớn nhất lên tới 162 hồ đập chứa nước mà sản lượng vẫn sụt giảm dự kiến lên đến 20%. Chứng tỏ, diện tích sản xuất của các hộ nông dân ở xa nguồn nước chắc chắn sẽ sụt giảm nhiều hơn nữa.

Hiện tượng thời tiết cực đoan cũng ảnh hưởng lớn đến chát lượng cà phê trong niên vụ mới. Theo ông Thái Như Hiệp, Giám đốc Công ty TNHH Vĩnh Hiệp (Gia Lai), hiện niên vụ mới 2016-2017 đã đi được chặng đường dài. Mặc dù vào đầu vụ sản lượng cà phê được dự báo là có mức giá khá tốt nhưng người nông dân chưa kịp thu hoạch, bán thì giá đã rớt, do ảnh hưởng của thời tiết.

Đáng nhẽ ở Gia Lai vào thời điểm này, thời tiết sẽ nắng ráo rất thuận lợi cho việc thu hoạch cà phê. Tuy nhiên năm nay, khu vực này lại liên tục mưa nhiều kèm theo sương mù dày đặc khiến bà con nông dân không thu hoạch được đúng vụ, chất lượng cà phê cũng bị ảnh hưởng giảm sút nặng nề. Điều này có thể ảnh hưởng xấu đến chất lượng cà phê xuất khẩu trong thời gian tới.

Ngoài các yếu tố ảnh hưởng trên, đại diện lãnh đạo VIFOCA cho biết, đáng chú ý nhất trong ngành cà phê năm nay là tình trạng chặt phá cà phê, khiến diện tích cà phê giảm mạnh. Cây cà phê đang bước vào thời kỳ “lão hóa”, năng suất, sản lượng thấp, lợi nhuận không cao. Trong khi đó, giá hồ tiêu cao và tình trạng trồng xen cây ăn quả như bơ, sầu riêng vào vườn cà phê đang lan rộng. Những cây trồng này lại có lợi nhuận cao hơn nên được nông dân dần lựa chọn để trồng thay thế cà phê. Nếu Nhà nước không sớm có biện pháp can thiệp thì sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc phát triển cây cà phê bền vững trong thời gian tới.